> ZmarA� Walter Bonatti

ZmarA� Walter Bonatti

W nocy z 13 na 14 wrzeA�nia w Rzymie odeszA�a A�z tego Aswiata jedna z najwiA�kszych postaci w historii alpinizmu – Walter Bonatti miaA� 81 lat. CzA�owiek, ktA?ry przez ostatnie 60 lat wywarA� ogromne i niezatarte piA�tno na alpiniA?mie. Jego znakiem rozpoznawczym byA�y czyste iA�szybkie,A�czA�stoA�zimowe ataki na szyty, ktA?rym pozostaA� wiernyA�prawie doA�koA�ca.

Bonatti urodziA� siA� 22 czerwca 1930 roku w Bergamo, skA�d pochodziA� jego ojciec. Matka natomiast pochodziA�a z regionu Reggio Emilia w pA?A�nocnych WA�oszech. DzieciA�stwo miaA� trudne, przypadaA�o bowiem na lata wojny. MA�odoA�A� spA�dziA� w Monza, przemysA�owym zapleczu Mediolanu, dokA�d przeprowadziA�a siA� rodzina. W tym czasie udaje mu siA� zapoznaA� z najbliA?szymi gA?rami – wraz z krewnymi wchodzi na Alben i parA� innych szczytA?w Alp Bergamskich w otoczeniu Valle Seriana.

Po ukoA�czeniu szkoA�y A�redniej musiaA� od razu rozpoczA�A� pracA�, by pomA?c rodzicom. W Monza Walter uprawiaA� gimnastykA� akrobatycznA� w stowarzyszeniu sportowym Forti e Liberi (Silni i Wolni). Tu teA? poznaA� AndreA� Oggioniego, Josve Aiazziego i Carlo Mauriego. To takA?e wielkie nazwiska alpinizmu, z nimi zaczynaA� pierwsze wspinaczki w wapiennym masywie Grigne koA�o Lecco.

WczeA�nie postanowiA� zawodowo zwiA�zaA� siA� z gA?rami. MajA�c zaledwie 19 lat zaczA�A� szkoliA� siA� w zawodzie przewodnika. PoznawaA� rA?A?ne rejony Alp – od Adamello, poprzez Dolomity i granitowe A�ciany masywu Bregaglia (gdzie dostaA� ostrA� lekcjA� podczas burzy na pA?A�nocno-wschodniej A�cianie Piz Badile), do zalodzonych urwisk Masywu Mont Blanc. Jego pierwszA� wiA�kszA� turA� alpejskA� byA� Filar Walkera na Grandes Jorasses, pokonany w 1949 roku.

W 1951 roku wytyczyA� swojA� pierwszA� wielkA� drogA� – wraz z turyA�czykiem Luciano Ghigo pokonaA� wschodniA� A�cianA� Grand Capucin. ByA�a to jego trzecia prA?ba, rok wczeA�niej dwukrotnie musiaA� siA� wycofaA� z powodu zaA�amania pogody. KilkadziesiA�t lat pA?A?niej nowe pokolenie wspinaczy wytyczy na czerwonych pA�ytach tej turni znacznie trudniejsze drogi. Ale to juA? inne czasy, inny sprzA�t i inne reguA�y wspinania. Na poczA�tku lat 50. XX wieku droga Bonattiego na wschodniej A�cianie Grand Capucin byA�a niebywaA�ym osiA�gniA�ciem, wyprzedzajA�cym epokA�.

W 1953 roku Bonatti podjA�A� waA?nA� decyzjA� przeniesienia siA� na staA�e w gA?ry. Jak pisze w swojej pierwszej ksiA�A?ce „Moje gA?ry”: PorzuciA�em dla tej wielkiej niewiadomej niezA�A� posadA� w mieA�cie, co wielu uznaA�o za nonsens, ja jednak sA�dziA�em inaczej. W tym samym roku odniA?sA� nowe sukcesy. W Dolomitach dokonaA� wraz z Carlo Maurim pierwszego zimowego przejA�cia drogi Cassina na pA?A�nocnej A�cianie Cima Ovest di Lavaredo (20-24.02.1953), przeszedA� teA? drogA� Comiciego na Cima Grande. W Alpach PenniA�skich pokonaA� jako pierwszy zimA� graA� Furggen na Matterhornie (20-21.03.1953). W tej ostatniej wspinaczce towarzyszyA� mu Roberto Bignami.

W 1954 roku niespeA�na 24-letni Bonatti zostaA� powoA�any do narodowej wyprawy zamierzajA�cej zdobyA�, wA?wczas jeszcze dziewiczy, drugi szczyt A�wiata K2 (8611 m). ByA� najmA�odszym czA�onkiem wyprawy, a okazaA� siA� rA?wnieA? najsilniejszym.

Nie znalazA� jednak uznania w oczach kierownika wyprawy prof. Ardito Desio i nie zostaA� wyznaczony do zespoA�u szturmowego. Stanowili go Achille Compagnoni i Lino Lacedelli, ktA?rzy rozbili obA?z szturmowy na wys. Ok. 8100 m i zostali w nim na noc. WaA?ne zadanie doniesienia ciA�A?kich aparatA?w tlenowych do obozu szturmowego spadA�o na barki Waltera Bonattiego i tragarza Mahdiego. OkazaA�o siA�, A?e obA?z nie stoi w umA?wionym miejscu, lecz znacznie wyA?ej, nie jest widoczny i nikt nie odpowiada na woA�ania. ZapadA� zmrok i Bonatti z Mahdim spA�dzili strasznA� noc. Ten ostatni okupiA� swoje poA�wiecenie ciA�A?kimi odmroA?eniami.

K2 zostaA� zdobyty, jednak animozje miA�dzy alpinistami trwaA�y wiele lat i nigdy nie zostaA�y zaA�agodzone. Bonatti oskarA?aA� dwA?jkA� szturmowA� o tendencyjne przeniesienie obozu, by uniemoA?liwiA� mu wziA�cie udziaA�u w ataku. Compagnoni i Lacedelli rewanA?owali siA� oskarA?eniem Bonattiego o zuA?ycie czA�A�ci tlenu z niesionych przez niego butli i prA?bA� samotnego wejA�cia na szczyt przed nimi.

Bonatti wygraA� proces o zniesA�awienie, jaki wytoczyA� jednemu z dziennikA?w publikujA�cych te rewelacje, jednak Compagnoni nigdy, a Lacedelli dopiero tuA? przed A�mierciA� wyznaA�, co naprawdA� wydarzyA�o siA� na K2. Lino wzywaA� Bonattiego do pojednania, ten jednak odmA?wiA�. Za pA?A?no – powiedziaA�. Gdy w 2004 roku (w 50. rocznicA� zdobycia K2) zostaA� przez Prezydenta Republiki WA�oskiej uhonorowany orderem i tytuA�em Cavaliere di Gran Croce, Bonatti zwrA?ciA� odznaczenie, gdyA? razem z nim zostaA� teA? odznaczony Achille Compagnoni.

Wyprawa na K2 stanowiA�a przeA�om w A?yciu Waltera Bonattiego. SzukaA� wszA�dzie rewanA?u, podejmowaA� ryzykowne samotne wspinaczki, wchodziA� w odstraszajA�ce urwiska, ktA?rych obawiali siA� nawet najlepsi.

Na pierwszy ogieA� poszedA� poA�udniowo-zachodni filar Dru. Bonatti miaA� juA? z nim porachunki. Dwukrotnie musiaA� wycofywaA� siA� z powodu zaA�amania pogody: w sierpniu 1953 (z Maurim) i w lipcu 1955 (z Maurim, Oggionim i Aiazzim). 17 sierpnia 1955 wchodzi w A�cianA� samotnie, tym razem zjeA?dA?ajA�c do podstawy filara z grani Flammes des Pierres, by ominA�A� ryzykowny A?leb wejA�ciowy. SzeA�A� dni trwa jego walka z pA�ytami i przewieszkami filara. 22 sierpnia staje na czubku turni i rozpoczyna dA�ugie zjazdy wzdA�uA? drogi normalnej. Jako jeden z pierwszych skA�ada mu gratulacje Lucien Berardini, jeden z pierwszych zdobywcA?w zachodniej A�ciany Dru.

Filar Bonattiego byA� wspaniaA�A� drogA�, dorA?wnujA�cA�, a pod pewnymi wzglA�dami nawet przewyA?szajA�cA� klasycznA� drogA� na zachodniej A�cianie. PiszA� byA�, bo ogromne obrywy, jakie nawiedziA�y tA� wspaniaA�A� iglicA� w ostatnich kilkunastu latach caA�kowicie jA� zniszczyA�y.

W nastA�pnych latach Bonatti uprawiaA� swA?j zawA?d przewodnika alpejskiego (egzamin zA�oA?yA� w 1954 roku) i jednoczeA�nie atakowaA� gA�oA�ne problemy alpinistyczne w Alpach i na A�wiecie. W jego dorobku znajdziemy takie oto zdobycze alpejskie i w gA?rach wyA?szych:

Wielki Filar NaroA?ny Mont Blanc pA?A�nocno-wschodniA� A�cianA� (I wejA�cie, z Tonim Gobbim, 1-2.08.1957),
Gasherbrum IV (7925 m) I wejA�cie na szczyt wraz z Carlo Maurim w ramach wyprawy kierowanej przez Riccardo Cassina,
Mont Blanc Czerwonym Filarem Brouillard (I wejA�cie, z AndreA� Oggionim, 5-6.07.1959),
Mont Maudit poA�udniowo-wschodniA� A�cianA� (nowa droga, z Roberto Gallienim i AndreA� Oggionim, 6-7.08.1959),
Mont Blanc wschodniA� A�cianA� Voie Major (I przejA�cie samotne, 10.09.1959),
Mont Blanc wschodniA� A�cianA� Sentinelle Rouge (I przejA�cie zimowe, z Luigim Panei, 9.03.1961),
Nevado Ninashanca (5.639 m), Cerro Parin Norte (5.166 m) i Rondoy Norte (5.821 m) w Andach PeruwiaA�skich – I wejA�cia na szczyty, 1961,
Wielki Filar NaroA?ny Mont Blanc pA?A�nocnA� A�cianA� (I wejA�cie, z Cosimo Zappellim, 22-23.06.1962),
Grandes Jorasses Filarem Walkera (I wejA�cie zimowe, z Cosimo Zappellim, 25-30.01.1963),
Wielki Filar NaroA?ny Mont Blanc poA�udniowo-wschodniA� A�cianA� (I wejA�cie, z Cosimo Zappellim, 11-12.10.1963),
Grandes Jorasses pA?A�nocnA� A�cianA� Pointe Whymper (I wejA�cie, z Michelem Vaucher, 6-9.08.1964).

Wielkim traumatycznym przeA?yciem byA�a dla Bonattiego nieudana prA?ba zdobycia w lipcu 1961 roku Centralnego Filara Freney na poA�udniowej A�cianie Mont Blanc. Zbyt dA�ugie przeczekiwanie burzy w wysokich partiach filara, spowodowane, jak siA� sA�dzi, rywalizacjA� miA�dzy dwoma zespoA�ami wspinaczy oraz dramatyczny odwrA?t, kosztowaA�o A?ycie czterech spoA�rA?d siedmiu alpinistA?w, w tym jego przyjaciela AndreA� Oggioniego.

RocznicA� 100-lecia zdobycia Matterhornu Walter Bonatti uczciA� w sposA?b dla siebie charakterystyczny. ZimA� 1965 roku wytyczyA� samotnie nowA� drogA� na pA?A�nocnej A�cianie. Tym wyczynem, mimo, A?e miaA� zaledwie 35 lat, poA?egnaA� siA� z alpinizmem. OdtA�d zostaA� podrA?A?nikiem, eksploratorem, reporterem, fotografem i pisarzem.

W czasie dA�ugoletniej wspA?A�pracy z tygodnikiem Epoca eksplorowaA� AmazoniA�, AntarktydA�, AustraliA�, PatagoniA�, Nowa GwineA�, SumatrA�, Kongo, Zair i szereg innych krain. NapisaA� 19 ksiA�A?ek, z ktA?rych tylko jedna (Moje gA?ry, wyd. Iskry, W-wa 1967) zostaA�a wydana w Polsce.

Niewiele wiadomo o A?yciu prywatnym Waltera Bonattiego, poza tym, A?e od szeregu lat jego partnerkA� A?yciowA� byA�a znana wA�oska aktorka filmowa, mA�odsza od niego o 4 lata Rossana Podesta. Para mieszkaA�a razem w podgA?rskiej miejscowoA�ci Dubino w prowincji Sondrio (Lombardia).

W 2008 roku w Courmayeur, u podnA?A?y ukochanego Mont Blanc, Walterowi Bonattiemu wrA�czony zostaA� ZA�oty Czekan za caA�oksztaA�t osiA�gniA�A� alpinistycznych. Trudno znaleA?A� kogoA� bardziej godnego. Miejsce w panteonie sA�aw alpinizmu naleA?y siA� Bonattiemu bez wA�tpienia. WspominajA�c go wA�oski pisarz Stefano Benni napisaA�: DziA� zmarA� Walter Bonatti. Inni byli wielcy. On byA� jedyny.

Powiązane newsy

  • A�ycie za Everest i Marcin Kacperek w Ukrytym MieA�cieA�ycie za Everest i Marcin Kacperek w Ukrytym MieA�cie SA� takie wyprawy na Everest, o ktA?rych pamiA�ta siA� i mA?wi dA�ugie lata. Tragiczne wejA�cie na szczyt A�wiata z 10 maja 1996 roku, kiedy zginA�A�o 8 wspinaczy z trzech ekip, z caA�A� pewnoA�ciA� do nich naleA?y. Tamte wydarzenia a�� przedstawione przez Jona Krakauera w nominowanej do Pulitzera ksiA�A?ce […]
  • StepsSteps UbiegA�oroczna produkcja ze szwajcarskich Alp, chyba jedna z nielicznych, obok naszego "Wszystko, co mogA�", gdzie ograniczenie emisji CO2 jest misjA� twA?rcA?w. W rolach gA�A?wnych Skandynawowie:A�Martin Nellen, Reto Knutti, Rene Estermann, Reto Kestenholz, Levi Luggen, Frederik Kalbermatten, Martin Seiler, Sten […]
  • NajdA�uA?sza podrA?A? wzdA�uA? Amazonki niedA�ugo dobiegnie koA�ca Ed Stafford juA? za 3 dni dotrze do ujA�cia Amazonki. Nie byA�o w tym nic dziwnego gdyby nie to, A?e Anglik swojA� podrA?A? rozpoczA�A� u A?rA?dA�a najdA�uA?szej rzeki 2 kwietnia 2008 roku i od tamtego czasu (czyli juA? 856 dni) nieprzerwanie podA�A?a pieszo wzdA�uA? jej biegu. Nikt przed nim nie porwaA� siA� na […]
  • Nurkowie odnaleA?li dzwon z Andrea Dorii 'OdnaleA?liA�my igA�A� w stogu siana'- tak skomentowaA� wydobycie dzwonu Andrea Dorii na powierzchniA� lider wyprawy Joel Silverstein z Arizony. KtA?A? z pozytywnie wkrA�conych nurkA?w nie trzymaA� choA� raz egzemplarza ksiA�A?ki "AsmierA� na Dorii"? Sama czytaA�am takowA� poA?yczonA� od KrzyA�ka Starnawskiego. […]
  • Ekspedycja a�zWiatrem gnanea�? 6 czerwca 2011 rozpoczA�A�a siA� ekspedycja a�?Wiatrem gnanea�? zorganizowana przez: Instytut Morski w GdaA�sku, Centralne Muzeum Morskie w GdaA�sku oraz firmA� Generpol. Owocem jej pracy jest odkrycie wraku zalegajA�cego na gA�A�bokoA�ci 42 metrA?w. Jego konstrukcja zostaA�a caA�kowicie zniszczona, ale na dnie […]
  • Inteligentna lampa czoA�owaInteligentna lampa czoA�owa Firma, ktA?ra jako pierwsza na Aswiecie wprowadziA�a lampy czoA�owe do sprzedaA?y postanowiA�a pA?jA�A� krok dalej i zaprezentowaA� nowe dosyA� innowacyjne podejA�cie do tematu. Petzel Nao, bo o nim tu mowa na pierwszy rzut oka wyglA�da jak reszta podobnych mu produktA?w. DiabeA� jednak tkwi w szczegA?A�ach - w […]

Dodaj komentarz